22 August 2014,Friday

GüL Resmi

Hareketli gül resimleri tarımsal bilgiler ve şifalı bitkilerin yer aldığı muhteşem site

Algler ve Su Yosunları

Yazan admin 12 - Şubat - 2010

Algler ve Su Yosunlarının b ilinmeyen tüm yönleriyle araştırdık ve sizler için sitemize aktardık buyrun;
3.1. Yeşil Su Yosunları-Chlorophyceae

Yeşil su yosunlarının fotosentez yapan pigmentleri kromotaforlarında bulunur. Klarofil a ve b, karoten ve ksantofilleri örttüğünden yeşil görünürler. Fotosentez ürünü genellikle nişasta olarak depo edilir.

Yeşil su yosunları hareketli, hareketsiz, tek hücreli veya koloni teşkil eden tek veya çok çekirdekli, dallanan veya basit yapılı çok hücreli flamentlere sahip formları içerir. Hücre zarları kuvvetli olup genel olarak sellulozdandır ve dış kısmı çoğunluk şişen pektin tabakası halindedir. Kloroplastları kadeh, şerit, disk, kol düğmesi, halka, ağ, sipiral, yıldız v.b. olup sayıları bir veya daha fazladır. Çoğunluğunda prenoid bulunur. Eşeysiz üreme, tek hücrelilerde hücre bölünmesi çok hücrelilerde fragmentasyon veya mitoz bölünme, eşeyli üreme, izogami, anizogami ve oogami ile olur. % 10′u denizlerde, % 90′ı tatlı sularda yaşar.

3.1.1. Yüzebilen Hücre ve Koloniler-Volvocales

Yeşil su yosunları sınıfının en ilkel takımıdır. Genellikle tatlısularda yaşarlar, denizlerde yaşayan pek az türü vardır. Vejatatif hücreler hareketli olup 2-4 veya 8 tane eşit uzunlukta kamçıları vardır, hücre çeperleri sellulozludur. Eşeysiz üreme, hücrenin boyuna bölünmeleriyle, eşeyli üreme izogami, anizogami ile olur.

3.1.1.1. Chlamydomonas

Chlamydomonas, yuvarlak, oval veya silindirik hücreli olup iki eşit kamçısı ile yüzer. Prenoidli ve prenoidsiz olabilir, fakat kırmızı göz noktası daima bulunur. Hücre duvarı selluloz yapıda düzgün ve incedir. Hücreler 2.5 ile 50 mikrometre arasında genellikle 5-20 mikrometre uzunluğundadır. Her türlü su ortamında bulunur.

3.1.1.2. Chlorogonium

Chlorogonium, iğ şeklinde, 5-50 mikrometre uzunluğunda hücrelerdir. Eşit iki kamçılı olup, kamçıları hücrenin yaklaşık yarısı kadardır. Protoplastı zarif bir hücre duvarı ile çevrilir.

3.1.1.3. Brachiomonas

Brachiomonas, kuyruğu noktalı ve ayrı dört parçalıdır. Kamçıları genellikle hücreden daha uzundur. Kloroplastları prenoidlidir. Deniz yakınındaki havuzlarda bulunur. Uzunluğu 10-50 mikrometre arasındadır.

3.1.1.4. Pteromonas

Pteromonas, Chlamydomonas’a benzer, karaağaç meyvesinde olduğu gibi vücudun iki tarafında kanat bulunur. Kloroplastları bir veya daha fazla prenoid ihtiva edebilir. Yüzerken döner. Uzunluğu 10-25 mikrometredir. Havuzlarda ve yavaş akan nehirlerde yaşar.

3.1.1.5. Haematococcus

Haematococcus, oval yapılı olan hücre 10-30 mikrometre uzunluğunda olup hücre duvarı içeriğinden ışınsal ipliklerle uzaklaşmıştır. Yeşil kloroplast bazan kırmızı renkli yağla örtülüdür. Kaya oyuklarında ve açık yeşil veya küf kırmızısı su birikintilerinde yoğun halde bulunur.

3.1.1.6. Lobomonas

Lobomonas, Chlamydomonaslara benzer, fakat hücre zarının düzensiz oluşu ile ayırt edilir. Kamçıları yaklaşık hücre uzunluğundadır. Kamçıların bağlantı kisiminda 2 büzülebilir vakuol bulunur. Kloroplasti kap şeklinde ve (anüs) geri kısmında bir tek pirenoid vardır. Loblu ve dalgalı dış yüzeye sahiptir. Havuzlarda ve su birikintilerinde bulunur.

3.1.1.7. Phacotus

Phacotus, 10-20 mikrometre uzunluğunda olup Chlamydomonaslara benzer ve aynı yerlerde bulunur. Birbirine bağlı iki saat camı arasında yerleşmiş bir yapıdadır. Kamçıların bağlantı yerinde genellikle iki adet büzülebilir vakuol (boşluk) bulunur. Kloroplastl bir veya daha fazla prenoid ihtiva eder.

3.1.1.8. Pyraminonas

Pyrominonas, 5 ile 25 mikrometre uzunluğunda, oval veya çilek şeklilli ve dört kamçılıdır. Öndeki kısmı 4 veya 8 parçaya ayrıldığından çilek görünümü verir. Havuzlarda, su birikintilerinde ve yavaş akan nehirlerde bulunur.

3.1.1.9. Pyrobotrys

Pyrobotrys, inci şeklinde, 5 ile 25 mikrometre uzunluğunda hücrelerin hafif bağlantılı olarak dut şeklinde bir araya gelmesiyle oluşan bir kolonidir.

Kloroplasti prenoidsizdir. Göz noktası hücrenin ön kısmının sonunda bulunur.

Eudorina, 5 ile 15 mikrometre uzunluğunda, küçük yuvarlak hücreler olup 16-32 veya 64 ü küre şeklinde 200 mikrometrelik bir koloni oluşturur. Kamçıların uzunluğu, hücre çapının 2 ile 4 katıdır. Kamçıların bağlantı yerinde 2 adet büzülebilir vakuol ve hücrenin ön kısmının sonunda bir adet göz noktası bulunur. Su birikintileri, havuzlar, göller ve nehirlerde bulunur. Suları yumuşak olan göllerin plaktonu olarak bilinir. Eşeysiz üreme pandorina’da olduğu gibidir. Eşeyli üreme oogami ile olur.

3.1.1.11. Pandorina

Pandorina, hücrelerin birbirine çok yakın şekilde birleşmesi ile Eudorina’dan ayrılır. Hücreler 5 ile 20 mikrometre, koloni çapı 50 mikrometre uzunluğundadır. Koloniler 8 ile 32, genellikle 16 hücreden oluşur. Su birikintilerinde, havuzlarda, göl ve nehirlerde bulunur. Suları oldukça sert olan göllerin plaktonudur. Eşeysiz üremede hücrelerin her biri ard arda 4 defa bölünerek 16 hücreden ibaret yeni kaloni oluşur. Eşeyli üreme genellikle izogami ile olur.

3.1.1.12. Gonium

Gonium, 5 ile 25 mikrometre uzunluğunda 4 veya 16 hücrenin bir araya gelip 100 mikrometre çapında meydana getirdiği kare şeklinde kolonidir. Su birikintileri, göller ve yavaş akan nehirlerde bulunur. Eşeysiz üremede her ana hücrede 2 ile 16 zoospor meydana gelir. Yeni zoosporlar hücreyi terk ederken aynlmayip yeni bir koloni oluşturur. Eşeyli üreme izogami ile olur.

3.1.1.13. Stephanospaera

Stephanospaera, haematoccus benzeri sekiz hücre ekvatural halka üzerinde toplanıp 60 mikrometre çapında koloniler meydana getirir. Her hücre protoplast üzerine yayılmış birkaç tane büzülebilir

Vakuol ihtiva eder. Prenoid sayısı bir ile beş arasında değişir. Koloni su içinde dönerek yüzer. Kireçli kaya boşluklarında toplanan sularda bulunur.

3.1.1.14. Volvox

Volvox, takımın en gelişmiş cinsi olup kolonileri yüzlerce hücreden oluşur. Kolonide hücre sayısı en az 500 ve ençok yaklaşık 50.000 kadar olabilir. Büyüklüğü l mm ye kadar olabildiğinden gözle görülebilir. Su birikintilerinde, havuzlarda, göllerde ve yavaş akan nehirlerde bulunur. Eşeysiz üreme, ana kolonide belirli hücrelerin bölünmesiyle meydana gelir. Eşeyli üreme oogami ile olur.

3.1.2. Yüzemeyen tek hücre ve koloniler-Protococcales

Tek hücreli veya koloni teşkil eden küresel veya çok köşeli yüzemeyen yeşil su yosunlarıdır.

3.1.2.1. Chlorella

Chlorella, 2 ile 15 mikrometrelik oval veya yuvarlak, küçük ve basit hücrelerdir. Bir kloroplastlı olup kloroplastları kap veya eğri bant şeklinde ve genellikle prenoidsizdir. Hücre yüzemeyen iki veya dört hücreye ayrılarak çoğalır ve şekilde görüldüğü gibi eski hücre duvarının içinde kalır. Gübre karışan sularda çok bulunur. Bazı türleri kapsadıkları protein ve yağ dolayısıyla gıda olarak değerlendirildiklerinden kültüre alınmıştır.

3.1.2.2. Oocystis

Oocystis, l ile 20 mikrometre uzunluğunda oval veya limon şekilli hücreler olup 2, 4, 8 veya 16 sı bazen ana hücre duvarı içinde birlikte kalabilir. Hücre duvarları ince ve dikensizdir. Deliklerinde küçük kabarıklıklar bulunabilir. Havuzlar, göller ve yavaş akan nehirlerin plaktonudur.

3.1.2.3. Chodatella

Chodatella, şekil ve büyüklüğü bakımından Oocystis’e benzer, tek başına serbest yüzen, tek hücreli, limon benzeri, elip veya yarı silindirik şekilli, dışında jelatinli tabakası bulunmayan cazip hücre duvarlı ,uzun ve ince bir kaç kılla bezenmiş yeşil su yosunudur. Protoplazması bir prenoid ihtiva eder. 1-4 kloroplastlıdır. Havuzlar, sığ göller ve yavaş akan nehirlerin plaktonudur.

3.1.2.4. Tetraedron

Tetraedron, 5 ile 20 mikrometre uzunluğunda, küçük köşeli, yeşil tek başına yüzen üçgen, dörtgen veya çokgen şekilli, yassılaşmış, hücre duvarı ince ve düzgün hücrelerdir. Havuzlar, göller ve yavaş akan nehirlerde bulunur. Büyük türleri plankton olarak bilinir.

3.1.2.5. Ankistrodesmus

Ankistrodesmus, 50 mikrometre uzunluğuna kadar büyüklükte, düz yay veya spiral iğne şeklinde hücrelerdir. Hücreler tek başına serbest olarak bulunabildiği gibi birbirine sarılmış veya çok gevşek bir-bağ ile birbirine bağlanmış olarak da bulunabilirler. Akvaryumlar dahil olmak üzere her türlü tatlı suda bulunur.

3.1.2.6. Characium

Characium, oval veya iğ şeklinde ve 80 mikrometre kadar uzunluğunda olup flamentli alglere ve diğer ortama yapışık olarak yaşar.

3.1.2.7. Actinastrum

Actinastrum, 10 ile 25 mikrometre uzunluğunda ve puro şekilli son noktalarında 2, 4, 8 veya 16 sı bir araya gelerek yıldız şeklini alırlar. Uzunlukları enlerinden 4 ile 8 defa fazladır. Kloroplastları uzun bir şerit şeklinde ve bir prenoidlidir. Havuzlar, göller ve yavaş akan sular plaktonudurlar.

3.1.2.8. Micractinum

Micractinum, 3 ile 20 mikrometre uzunluğunda, hücre çapından bir kaç misli daha uzun bir veya daha fazla uzun ince kılları olan, her hücrede bir prenoidi, kap şekilli bir kloraplasti bulunan hücrelerdir. Dört hücre biraraya gelerek grup halinde bulunurlar. Gruplar bir araya gelerek koloni görünümünü arzeder. Göl ve nehirlerin planktonudur.

3.1.2.9. Coelastrum

Coelastrum, yuvarlağımsı yüzemeyen hücrelerin 4, 8, 16, 32 veya 128 inin bir araya gelerek meydana getirdikleri 100 mikrometre çapında küresel kolonilerdir. Hücreler küremsiden çokgene kadar değişebilen şekillerde olabilir. Göllerin, havuzların ve yavaş akan nehirlerin plaktonudurlar.

3.1.2.10. Pediastrum

Pediastrum, 4 ile 32 çokgen şekilli hücreden oluşan bazen 128 e kadar olabilen 100 mikrometre çapında yassı diks şeklinde kolonidir. Havuz, göl ve yavaş akan nehirlerin plaktonudur. Eşeysiz üreme, kolonideki hücrelerde bir torba içinde meydana gelen ve sayıları kolonideki hücre sayısı kadar olan zoopsporlarla, eşeyli üreme izogami ile olur.

3.1.2.11. Crucigenia

Crucigenia, yassı ve oval, üçgen ve yarı dairevi hücrelerin dörtlü gruplarının gevşek bir şekilde tekrar dörtlü grup haline, gelmesi ile oluşur. Hücreler 5 ile 15 mikrometre uzunluğunda, genellikle bir prenoidi bulunan disk, hilal ay şekilli l ile 4 adet kloroplastlıdır. Tatlısuların plaktonudurlar.

3.1.2.12. Scenedesmus

Scenedesmus, 2-4 veya 8 adet gerilmiş hücrelerin sıra halinde yanyana gelmesinden oluşan yassı mekik şeklinde bir kolonidir. Bazılarının koloni köşelerinde dikenleri vardır. Tatlı sularda yaygın bir algdir. Her hücre 2-4 veya 8 yavru verir ve yeni koloniler oluşur. Zoospor ve gamet oluşumu yoktur. Eşeyli üreme görülmez.

3.1.2.13. Tetrastrum

Terastrum, 4 hücreli olup ekseni çevresinde küçük iğneler bulunur. Hücreler 10 mikrometre uzunluğunda olup, havuz, göl ve yavaş akan nehirlerin plaktonudur.

3.1.2.14. Dictyosphaerium

Dictyosphaerium, kolları ile merkezde birleşen 10 mikrometre büyüklüğündeki yeşil, oval ve küremsi şekilli hücrelerden oluşan gevşek yapılı bir kolonidir. Ekseri çıplak gözle görülebilir büyüklüktedir. Havuz, göl ve yavaş akan nehirlerde bazan çok miktarda bulunur.

3.1.2.15. Hydrodictyon

Hydrodictyon, yeşil, silindirik hücrelerin beş veya altısının birleşerek meydana getirdikleri ağa benzer koloni olup nehir ve kanallarda bulunur. Hücrelerin çoğalmasıyla birbirine bağlı algler meydana getirerek 10 mm. uzunluğa kadar büyürler. Eşeysiz üremede ana hücrede meydana gelen 7 ile 20 bin kamçılı zoospor ağ şeklinde yeni bir koloni oluşturarak serbest hale geçer. Eşeyli üreme izogami ile olur.

3.1.2.16. Botryococcus

Botryococcus, 5 ile 10 mikrometrelik sayısız yeşil hücrenin 0,05 mm. ye kadar meydana getirdiği koloniler olup, renkleri açık yeşilden portakal rengine veya kırmızıya kadar değişir. Havuz ve göllerin planktonu olup ekseriya suda yüzerler.

3.1.3. Ulotricales

Bu takıma girenler yüksek bitkilere giden evrimin ilk basamağını teşkil ederler. Gövde bir kaç hücreden oluşmuş ve hücreler arası iş bölümü başlamıştır. İlkel yapıda olanlarda gövde dallanma-mistir ve gelişmişlerde ise dallanmiştir. tpliksi ve yapraksıdırlar.

3.1.3.1. Mougeotia

Mougeotia, 5 ile 20 mikrometre büyüklüğünde dalsız flamentlerdir. Hücreler tek kloroplast içerir ve durgun sularda bulunur.

3.1.3.2. Zygnema

Zygnema, 10 ile 50 mikrometre çapında yapışkan flamentler olup her hücre iki adet yıldız şeklinde kloroplast içerir ve durgun sularda bulunur.

3.1.3.3. Spirogyra

Spirogyra, 10 ile 100 mikrometreden büyük yapışkan flamentler olup, hücreleri spiral kloroplast içerir. Ekseri erken ilkbaharda durgun sularda bulunur.

3.1.3.4. Ulothrix

Ulothrix, 5 ile 70 mikrometre çapında dalsız ipliksi alg olup her hücre hücreyi band gibi saran bir kloroplast içerir. Özellikle ilkbaharda durgun ve akar sularda bulunur. Taş ve benzeri yüzeylere tutunur. Taban hücresi hariç her hücre ikiye bölünerek uzun ipliksi bir yapı oluşturur. Eşeysiz üremeleri hücrelerin bölünmeleri, eşeyli üreme izogami ile olur.

3.1.3.5. Microspora

Microspora, 5 ile 25 mikrometre çapında dalsız flamentlerdir. Hücrelerin bazılarında cidarda toplanan sayısız kloroplast vardır. Durgun ve akar sularda bulunur.

3.1.3.6. Draparnaldia

Draparnaldia, hücreleri kloroplast şekli bakımından Ulothrix’e benzersede, bitki bir tüy görünümündedir. Merkezde 50 mikrometre çapında geniş hücreler ve yanlarda ince uzun dal haline gelen hücreler vardır. Durgun ve akar sularda bulunur.

3.1.3.7. Enlromorpha

Entromorpha, l cm. eninde 15 cm ve daha uzun boyda boru şeklinde boş bir vücudu bulunan cidari kloroplastlı ve kalın duvarlı hücrelerden oluşan bir bitkidir. Koyu yeşil renktedir. Bazen kütle halinde yavaş akan nehir ve kanal suların yüzeyinde veya büyulc su bitkilerine yapışık olarak tatlı, acı sularda ve denizlerde bulunur. Omnivor ve otobur balıkların yiyeceğini içşkti eder. Eşeyli üreme anizogami ile, eşeysiz üreme ulvadaki gibi Sporofit ve gamofitlerle olur.

3.1.3.8. Deniz Marulu- Ulva

Deniz marulu, marula benzeyen bir algdir. Tatlısularda 30 cm. ve daha uzun olabilir. Genişliği 4-10 cm. arasında değişir. Koyu yeşil renklidir. Renksiz uzun rizoidlerden oluşan ayak kısmı ile kendini yüzeylere tespit eder. Her hücrede tek çekirdek ve bir prenoidi bulunur. Tek kloroplast içerir. Deniz marullarından Ulva lactuca kuru maddede, % 76,19 organik madde, % 18 H. protein % 0.73 H. yağ, % 9.22 H. selluloz ve % 47 N’siz öz maddeler ihtiva eder. Bazı Akdeniz ülkelerinde ve Asya’da salata olarak yenir. Omnivor ve otobur balıkların yiyeceğini teşkil eder. Denizden toplanıp kurutularak rasyonlara % 10 düzeyinde katılabilir. Üremesi Ulothrix’e benzer. Deniz kıyılarında, kirli sularda satha yakın bol miktarda bulunur. En önemli türü U. lactuca’dir.

3.1.4. Cladophorales

Tallusu dallanan flament şeklindedir. Hücreler çok çekirdekli, uzun silindirik ve kloroplastlıdır. Tatlı su ve denizlerde yaşarlar.

3.1.4.1. Cladophora

Cladophora, tatlı sularda ve denizlerde bulunur. Tatlısu türleri, 100 mikrometreye kadar uzayan dallı flamentlerdir. Flamenti teşkil eden hücreler çok çekirdekli olup uzun silindiriktir. Bitki genellikle dokunulabilecek kadar büyük ve kabadır. Taban kısımdaki rizoidi andıran hücre ile durgun ve akar sulardaki kaya ve taş gibi sert zemine yapışır. Hızlı büyür, bir kaç metreye ulaşır. Havuzlarda problem yaratır ve battaniye yosunu olarak adlandırılır. Bazıları havuz diplerinde tenis topları gibi şekil alır.

Denizlerde bulunan türlerde tallus genellikle çalıya benzer yapıda ipliksi ve dik dallı, alt kısmı biraz sert 5-10 cm. uzunluğunda, 0.1-0.5 cm kalınlığında koyu yeşil renkte, diğer alglere yapışık olarak 20 cm ile 3 m derinliğinde bulunurlar.

Denizlerimizde bulunan türlerinden bazıları C. pellucida, C. prophera, C. catenata. C. utriculera, C. mediferxane, C. glomerata, C. bertolonii, C. hutkiria, ve C. laetevirens dir.

3.1.5. Chaetophorales,

Tallusu dallanmış iplik şeklinde olup, hücreleri birer çekirdekli genellikle tek kloroplasth yeşil alglerdir.

3.1.5.1. Stigeoclonium

Stigeoclonium, band şekilli cidari kloroplastlı, Ulothrix’e benzer hücrelerden oluşan, dallı 20 mikrometreden daha uzun flamentlerdir. Cladophora’lardan daha, küçük ve daha yumuşaktır. Özellikle ilkbaharda ve sonbaharda durgun ve akar sularda bulunur.

3.1.5.2. Chaetophora

Chaetophora, 20 mikrometrelik hücrelerden oluşan yünümsü yapıda gelişen, renksiz uzun saçlara benzeyen dallı flamentlerdir. Su bitkilerine veya sert zeminlere yapışık olarak yaşar. Tatlı sularda bulunur. Eşeysiz üreme dalların ucundaki hücrelerde meydana gelen l ile 4 arasında değişen 4 kamçılı zoosporlarla, eşeyli üreme izogami ile olur.

3.1.5.3. Coleochaete

Coleochaete, 10 ile 20 mikrometre uzunluğundaki hücrelerin l mm çapında disk şeklinde tabaklar halinde bir araya gelmeleriyle oluşur ve akvaryum camlarına ve tatlı su bitkilerine yapışıp gelişir. Eşeysiz üreme 2 kamçılı zoosporlarla, eşeyli üreme oogami ile olur.

3.1.6. Oedogomales

Tallusu ipliksi olup bazen dallanır. Hücreleri tek çekirdekli, şerit veya ağ şeklinde kloroplasth yeşil alglerdir.

3.1.6.1. Bulbochaete

Bulbochaete, 10 ile 30 mikrometre uzunluğunda dallı flamentlerden oluşan küçük bir bitkidir. Hücreler ağa benzer, kloroplast ve kabarcıklar üzerinde sakal uzunluğunda kılları vardır. Diğer algler üzerinde yaşar ve yavaş akan sularda ve durgun sularda bulunur.

3.1.6.2. Oedogonium

Odeogonium, 3 ile 50 mikrometre büyüklüğünde dalsız flamentlerdir. Kalın duvarlı bir tüp içinde bir kaç hücreden oluşur ve durgun sularda bulunur.

3.1.7. Siphonales

Hücre çeperi bulunmayan, az veya çok dallanmış, ipliksi boru şeklinde, ekseri sıcak denizlerde yaşayan tek hücreli gözle görülebilir alglerdir. Tatlı sularda yaşayan formları da vardır. Üremeleri eşeyli olup genellikle izogami veya anizogami ve nadiren oogami ile olur.

3.1.7.1. Caulerpa

Caulerpa, tallusu, renksiz rizoidleri ve nişasta teşkil eden levkoplastları bulunur, ana eksen ve asimilasyon yapan yeşil yapraklardan oluşur. Tallusu 0.5-3 cm çapında genellikle 5-15 cm boyunda, koyu yeşil renkte şeritsi yapıda olup 30 cm ile 6 m derinliğinde deniz kıyılarında çayır teşkil eder. Akdenizde C. prolifera türü bulunur.

3.1.7.2. Derbesia

Derbesia, tallusu, tabanda rizoidleri bulunan tüp şeklinde ipliksi, 0.1-2 mm kalınlığında dik şekilde yükselen, az dallanan 10 cm boyunda şeritler teşkil eden, denizlerin gölgelik yerlerinde kayalar üzerinde 20-80 cm derinliğinde bulunan bir algdir. Sporofit haline Derbesia ve haploid gamatofit haline Halicystin denir. Denizlerimizde D. ramauroux türü bulunur.

3.1.7.3. A cetabularia

Acetabularia’nın tallusu şemsiyeyi andırır. Tabandaki rizoidlerle yaşama ortamına kendisine tespit eder. Tepedeki diskin çapı l cm yi bulur. Fazla CaCO2 içerdiğinden rengi beyazımsı yeşildir. Tropik ve Suptropik bölgelere yayılmıştır. Akdenizde bulunanı zarif bir alg olup boyu 10-11 cm’ye ulaşır.

3.1.7.4. Codium

Codium, denizlerde yaşar. Tallus, çatallı dallardan, merkezi iplik ve tabanda tutunucu ayaktan oluşur, koyu yeşil renkte ve süngerimsi görünümdedir. Dallar 3-10 mm kalınlığında ve tallusun boyu türlere göre 6 ile 60 cm arasında değişir. Denizlerde 0.5 ile 6 m derinliğinde bulunurlar. Denizlerimizde bulunan türlerinden bazıları C. tomentosum, C. difforme ve C. burda’dır.

3.1.8. Kavuşur Su Yosunları-Conjugales (Desmidler)

Kavuşur su yosunları, tek hücreli veya dallanmamış iplik şeklinde su yosunlarıdır. Her hücrede bir çekirdek veya daha çok kloroplast bulunur. Kloroplastlar yıldız, spiral, plak ve diğer şekillerde olabilirler. Genellikle tatlı sularda, nadiren de denizlerde yaşarlar.

3.1.8.1. Hyalotheca

Hyalotheca, 5 ile 40 mikrometrelik silindirik, çevresi yapışkan madde ile kaplı flamentler olup bataklık yapıdaki havuzlarda bulunur.

3.1.8.2. Mesotaenium

Mesataenium, 8 ile 30 mikrometrelik, yassı kloroplastlı küçük bir desmiddir. Hücreler silindirik, oval veya iğ şeklindedir. Suların yalayıp geçtiği kayalarda kaygan bir örtü oluşturur ve genellikle mavi-yeşil alglerle birlikte bulunur.

3.1.8.3. Pleurotaenium

Pleurotaenium, çubuk şeklinde l mm uzunluğunda desmid olup bataklık kısımlarda, suların yaladığı kayalarda bulunur. Hücrenin ortasındaki dalgalı çizgiler başlıca karakteristik özelliğidir. Hücreleri oldukça büyük, doğru ve boyu eninden bir kaç defa daha uzundur.

3.1.8.4. Closterium

Closterium, hilal şekilli bir desmid olup, hücrenin her iki ucunda kalsiyum sülfat kristallerini içeren bir vakuol bulunur. Bataklıklarda olduğu gibi göller ve yavaş akan nehirlerde de bulunur. Eşeysiz üreme hücrelerin ikiye ayrılması, eşeyli üreme kopulasyonla olur.

3.1.8.5. Cosmarium

Cosmatrium, elipse benzer ve hücre orta kısımdan dar bir boğazla iki yarım hücre halinde boğumlanmıştır. Delikli çeperlerinden sallanan ipliklerle hareketini sağlar. Genellikle bataklıklarda bulunur. Hücre yarımları elips, yarı dairevi veya dikdörtgene benzer şekillidirler. Eşeysiz üreme ikiye aynlma, eşeyli üreme kopulasyonla olur.

3.1.8.6. Staurastrum

Staurastrum, hücrenin yarısı üçgen görünümlü her köşede diken veya kolları bulunan bir desmiddir. Hücreler orta kısmımda dar bir boğazla yarım hücre halinde boğumlanmıştır. Büyüklükleri ve şekilleri türlere göre çok değişkenlik gösterir. Genellikle merkezi simetrik şekillidir. Büyük türlerde hücre 350 mikrometre uzunluğunda olup göllerin plaktonu olarak bilinir.

3.1.8.7. Micrasterias

Micrasterias, 350 mikrometre uzunluğuna kadar büyüklükte olabilir. Hücreler çok yassı iki yanı simetrik ve yaprağımsı olup kenarları dişli, dikenli, çıkıntılı, loplu ve yıldız görünümdedir. Asitli havuzlarda ve bataklıklarda bulunur.

3.1.8.8. Xanthidium

Xanthidium hücresi çeşitli iğnelerle bezenmiş olup büyüklüğü türlere göre 10 ile 200 mikrometre arasında değişir. Tek hücrelidir. Bütün türler aşağı yukarı basık yarım hücreler halinde, bazıları merkezi simetrik şekillidir. Asidik veya bataklık havuzlarda bulunur.

3.1.8.9. Euastrum

Euastrum, hücreleri bazen yassı olup, köşeli kısımları bulunur. Hücre büyüklüğü türlere göre 10 ile 200 mikrometre arasında değişir. Hücrelerin boyu eninin iki katı uzunluğundadır. Hücreler yanlardan basık ve lopludur. Yarım hücreler pramit görünümlüdür. Asidik havuzlar ve bataklık yerlerde bulunur.

3.2. Sarı Su Yosunları-Xanthophyceae

Sarı su yosunlarının sarımtırak yeşil koromoplastlaır klorofil betakaroten ve bir ksaentofil ihtiva eder. Kloroplastları disk şeklindedir. Prenoid nadiren bulunur. Yedek besin maddeleri yağ ve luseindir. Hiçbir zaman nişasta teşekkül etmez. Tek hücreli veya çok hücreli flament teşkil ederler. Hücre çeperleri selluloz ve pektinden oluşur, tek veya çok çekirdekli olurlar. Üreme kamçılı formlarda hücrenin ikiye bölünmesiyle, kamçısız formlarda zoospor, aplanospor, staspor ve fragmentasyon yolu ile olur. Eşeyli üreme nadiren görülür. Tatlı sularda yaşarlar, acı su ve denizlerde nadiren görülürler.

3.2.1. Heterochloridales

Heterochloris, heterokont kamçılı, prenoidli, armut şeklinde çıplak tek hücreli bir algdir. 3 ile 20 mikrometre çapında herbiri iki veya daha fazla açık yeşil kloroplast içeren, sosis şeklilli serbest yüzen tek hücre algdir. Genel olarak gençler ana hücreye bağlı olarak bulunur. Ana hücrede Cladophera flamentine yapışıktır.

3.2.2. Rhizochloridales

Kloroplastı amipsi şeklinde tek hücreli bir algdir, kloroplastı çıplak olabileceği gibi bir lorika içinde gizli olabilir.

3.2.3. Heterocapsales

Kloroplast taşıyan hücrelerin koloniler haline gelmesinden oluşur. Hücre ve kolonilerin çevresi jelatinli bir madde ile kaplıdır.

Koloniler 20 mm çapında veya daha büyük olabilir. Serbest veya bir su bitkisine bağlı olarak bulunurlar. Kolonilerde hücreler jelatinli homojen bir ortama bağlıdır.

3.2.4. Heterococcales

Bu takımda ki türler hareketli ve hareketsiz olabilirler. Hücre zarları kuvvetlidir. Tek hücre ve koloni halinde bulunurlar.

3.2.4.1. Botrydiopsis

Botrydiopsis, tek hücre ve koloni halinde yaşarlar. Hücre zarları kuvvetlidir. Kolonilerin büyüklüğü değişkendir.

3.2.5. Heterotrichales

Çok hücreli olup gerçek flament oluştururlar. Flamentler genellikle basit olur. Bazı formları dallanma gösterir.

3.2.5.1. Tribonema

Hücreleri 5 ile 20 mikrometre çapında, birkaç tane cidarı kloroplast içeren, çeperlerinin H şekli ile Microspora benzeyen büyüklüğü ve nişasta kapsamadığı nedeniyle ondan ayrılabilen dallanmayan flament bir algdir. Tatlı sularda, göllerde ve otlu havuzlarda bulunur. Eşeysiz üreme aplanaspor veya zoosporlarla, eşeyli üreme izogami ile olur.

3.2.6. Heterosiphonales

Bu takımın üyeleri çok çekirdeklidir.

3.2.6.1. Botrydium

Kurumakta olan çamurlarda bulunur. Ortalama 2 mm uzunluğunda tek hücreli fakat çok çekirdekli bir algdir. Hücre çeperi pektin ve sellulozdandır. Üst kutup hava içerdiğinden hava kesesi diye de adlandırılır. Alt kutup renksiz rizoidler halindedir. Bu rizoidlerle ortama tutunur. Eşeysiz üreme çok sayıdaki heterokent 2 kamçılı zoospor ve eşeyli üreme izogami ile olur.

3.2.6.2. Vaucheria

Çok bilinen açık yeşil flament algdir. Özellikle durgun veya yavaş akan sularda bulunur. Kalınlığı 50 ile 200 mikrometre arasında değişir. Sayısız küçük yeşil kloroplastı bulunur. Hücre çeperi pektin ve selloluzdandır. Eşeysiz üreme zoosporlarla, eşeyli üreme oogami ile olur.

Tatlı sularda yaşayanlar, göl, havuz, su birikintileri ile soğuk ve süratli akan dere, göl, ırmak ve kaynak sularının fitoplanktonlarim teşkilederler. Bazı küçük formları denizlerin fitoplanktonlandır.

3.3. Altın rengi Su Ürünleri-CHRYSOPHYCEAE

Genellikle tek hücreli olup, koloni veya flament teşkil ederler.Hücreleri çıplak olduğu gibi sellüloz veya pektin içeren zarlada kaplı olur. Silis ve kalsiyum içeren hücre zarlarıda vardır. Kamçılı formlarında 1, 2 veya nadiren 3 kamçı bulunur. Fotosentez ürünü lökosin ile yağdır.

Klorofili fukoksantin ve karotin tarafından maskelendiğinden altınımsı esmer renkte görünürler. Hücrlerde tek çekirdek çekirdek zarı çekirdekler bulunur. Eşysiz üreme zoosporlarla eşyli üreme iki kamçılı izogami ile olur.

Tatlısularda yaşayanlar göl havuz su birikintileri ile soğuk ve süratli akan dere göl ırmak ve kaynak sularının fitoplanktonlarını teşkil ederler. Bazı küçük formları denizlerin fitoplanktonlarıdır.

3.3.1. Chrysomonadales

Genellikle tatlı sularda yaşarlar. Denizlerde yaşayanları çok küçük planktonları teşkil ederler. Kamçılı olup olgunluk devresinde çevre şartlarına göre amipsi hale geçen tek hücreli organizmalardır. Kamçılara yakın olan kromatoforların önünde kırmızı göz noktası vardır. Amipsi duruma geçenlerde kamçı, kromatofor ve kırmızı göz noktası kaybolur.

3.3.1.1. Ochromonas

Ochromonas, 2 ile 25 mikrometre uzunluğunda, genellikle oval bir veya iki esmer kloroplastlı ve biri uzun, biri kısa iki kamçılı, yüzebilen tek hücre bir algdir. Özellikle ilkbaharda su birikintilerinde ve göl, havuzlarda bulunur.

3.3.1.2. Mallomonas

Mallomonas, Ochromonas’a benzeyen tek hücreli ve tek kamçılı olup hücreler camsı silikat pullar ile kaplıdır. Bazı türlerin uzun silikat dikenleri vardır. Hücreler 5 ile 50 mikrometre uzunluğunda olup özellikle ilkbaharda göller, havuzlar ve su birikintilerinde bulunur, özellikle berrak suların planktonudur.

3.3.1.3. Dinobryon

Dinobryon, Ochromonas’a benzeyen kamçılı hücreler olup her biri sellülozdan yapılmış şeffaf bir vazo içinde bulunur. Tek başına veya dallanmış kolonilar halinde, serbestçe yüzebilir veya bir yere yapışık kalabilirler. Uzunlukları 30 ile 100 mikrometre arasında değişir. Özellikle ilkbaharda bol miktarda bulunur. Havuz ve göllerin planktonudur.

3.3.1.4. Synura

Synura, Mallomonas’a benzer 20 ile 40 mikrometre uzunluğunda silis plakalarla örtülü esmer hücreler olup radiyal tarzda dizilmiş 500 mikrometre çapında yüzen koloniler oluşturur. İlkbaharda görülürler. Havuzların ve göllerin planktonudurlar.

3.3.1.5. Uroglena

Uroglena, 500 mikrometre çapında yüzen koloniler halinde bulunur. Zamk gibi içi görülmeyen yumuşak topun kenarlarına küçük hücrelerin yerleşmesiyle koloniler oluşur. Kuyrukları merkeze doğru gider fakat ekseri görülmez. Baharda havuz ve göllerde bulunur.

3.3.2. Silisli Su Yosunları-Diatomeler

Silisli su yosunları şekilleri çok değişik, küçük esmer renkli fitoplanktonlardır. Tek veya koloniler halinde denizlerde acı sularda ve tatlı sularda yaşarlar. Hücreleri klorofil içerdiğinden autotrofturlar. Hücre zarı iki kapaktan oluşur, esas maddesi pektindir. Arıca yapısında silisde vardır. Hücre çeperi bir kutu gibi kapağı olan iki parçadan veya kabuktan oluşur. Kabuklar delikli olup kısmen besin almağa kısmende musilaj salmağa yarar. Salgılanan musilajlarla hücreler birleşerek koloniler oluşur. Eşeysiz üreme hücrelerin kabuk yüzeyine parelel bölünmeleri, eşeyli üreme, izogami, anizogami ve oogami ile olur. Bazen Diatomeae adıyla ayrıca bir sınıfta toplanırlarsada içerdikleri kromator ve yedek maddeleri ile Chrysophycae sınıfı içerisinde incelenirler.

3.3.2.1. Melosira

Melosira, 5 ile 100 mikrometrelik, sayısız esmer kloroplast içeren silindirik hücrelerin birleşmesinden meydana gelen flament bir diatomedir. Genellikle hücre duvarları düzgün olur. Bazıları ise sakala benzer tüyler ve dikenler içerir. Su kanallarında, havuz ve göllerde bulunur. Pek çok türü göllerin plaktonudur.

3.3.2.2. Cyclotella

Bunlar 5 ile 50 mikrometre büyüklüğünde silindirik diatomeler olup genellikle tek veya çift bulunur, fakat uzun zincir oluşturmazlar. Herbiri sonundan çıkan fakat görülmesi zor olan uzun ince ışınlar bir taç oluşturur. Tatlı, acı ve tuzlu sularda bulunur. Genellikle deniz orjinlidirler. İlkbahar ve yazın ençok görülür. Tatlı su türleri suları kahverengi olan havuzlar, göller ve yavaş akan suların plaktonudur.

3.3.2.3. Tabellarıa

Tabellana, düz zig zağ flamentlerden veya Asterionella gibi ışınsal kolonilerden oluşan bir diatomedir. Zigzag hücrelerin biraraya gelmesinden oluşanlar kemer ve bant görünümündedir. Hücre uzunluğu 100 mikrometreye ulaşabilir. Kahverengi kloroplastlar üst hücrelerde görülebilir. Genellikle az kalkerli sularda bulunurlar. Göllerin plaktonudurlar.

3.3.2.4. Diatoma

Diatomaların zig-zag, düz veya flament formları vardır. Hücreler 70 mikrometre uzunluğundadirlar. Her türlü suda bulunurlar.

3.3.2.5. Meridion

Meridion, 10 ile 100 mikrometre uzunluğunda diatoma benzeri hücrelerden oluşan yelpaze şeklinde serbest yüzen bir kolonidir. Genellikle ilkbaharda havuz ve nehirlerde bulunur.

3.3.2.6. Synedra

Synedra, uzun ve dar bir diatom olup zincir halinde bulunmaz. Tek başına planktonik olarak veya alt tabakalara yapışarak ışına benzer koloniler halinde küçük türleri akar sularda taşlara bağlı, büyükleri havuz ve göllerde kenarlara yapışık ve serbest yüzen durumda bulunurlar. Hücreler 500 mikrometreye kadar uzunluğa erişebilirler. Göllerin planktonudurlar.

3.3.2.7. Fragilaria

Kabuk görünümü Synedra’ya benzer, fakat hücreler 150 mikrometre uzunluğundadır. Flament kolonileri, bentik veya planktonik formları vardır. Yavaş akan akarsular, havuz ve göller de bulunur. Göllerin planktonudur.

3.3.2.8. Asterionella

Asterionella, 100 mikrometre uzunluğundaki hücrelerin yıldız şeklinde oluşturduğu yüzen bir kolonidir. Göllerin planktonudur.

3.3.2.9. Cocconeis

Cocconeis, oval diatomeler içinde en çok bilinenidir. 10 ile 30 mikrometre uzunluğunda olup bitki, taş ve diğer ortama yapışır. Türlerin büyük çoğunluğu deniz orijinlidir. Tatlı su türleri genellikle flamentli yeşil su yosunlarına yapışık olarak bulunur.

3.3.2.10. Navicula

Navicula, 5 ile 200 mikrometre uzunluğunda uzamış diatomelerdir. Tek hücre halinde serbest olarak yüzerler. Türlerin çoğunluğu tathsularda diğerleri çamurda ve her türlü suda bulunur.

3.3.2.12. Gyrosigma

Gyrosigma, güzel sigmoid şekli ile tanınır. Uzunluğu 200 mikrometreye kadar ulaşır, çamurlarda, göl, havuz ve nehirlerde bulunur.

3.3.2.13. Cymbella

Cymbella, 10 ile 200 mikrometre uzunluğunda pastaya benzer enine simetrik bir diatom olup genellikle yapışkan sapları ile bitkilere veya diğer yerlere yapışır. Bazı türleri serbest halde yüzer. Türlerin çoğunluğu tatlısularda, bir kaçı acı sularda bulunur.

3.3.2.14. Gomphonema

Gomphonemalar ekseriya yapışkan sapları ile bir zemine yapışırlar ve sürünerek yer değiştirirler. Asimetrik bir yapıda olup dar oval yapıdan mumya şekline kadar değişen formları vardır. Hücre uzunluğu 8 ile 100 mikrometre arasında değişir. Türlerin çoğunluğu tathsularda, bir kısmı denizlerde bulunur.

3.3.2.15. Nitzchia

Nitzschia, türlerinin uzunluğu 5 ile 100 mikrometre arasında değişir. Navicula ve diğer diatomlardan hücre sonlarında bulunan iki kloroplast ile ayrılır. Tatlı, acı ve tuzlu sularda tek başına serbest yüzen veya birlikte grup halinde bulunabilirler. (Şekil 87).

3.3.2.16. Surirella

Surirella, büyük benlik diatomlardan olup, valf görünümü elpis veya oval, yan görünüm dörtgen veya takoz şeklindedir. Hücre uzunluğu 15 ile 200 mikrometre arasında değişir, havuz, göl ve nehirlerde acı ve tuzlu sularda bulunur.

3.3.2.17. Cymalopleura

Cymatopleura, Surirella’ya benzer, aynı yerlerde bulunur, fakat hücreler daha yassı olup biskivü şeklindedir.

3.4. Ateş Rengi Su Yosunları-Pyrrhophyceae

Fitaplanktonların önemli kısmı bu sınıf içinde toplanır. Çoğunluğu tek hücrelidir. Nadiren koloni teşkil ederler. Bazen flament şekilli olanlarına rastlanır. Çıplak veya selluloz zırhla çevrili olabilirler. Zırh bazılarında ince plaklar halindedir. Kamçıları heterokont olup, ipliksi kamçı ile uzun eksen yönünde helozoni hareket ederler.

Hücreler, oldukça büyük bir çekirdek ile bir veya daha fazla çekirdekçik içerir. Denizde yaşayan türlerde protoplast büyük merkezi bir vakuol kapsar. Hareketli türlerde ışığa hassas göz noktası bulunur.

Fotosentez yapabilenlerde genellikle klorofil a ve c, bazılarında sadece B karotin veya karotin ve ksantofiller bulunduğundan sarı-yeşil, sarımtırak esmer, yeşilimsi kahve, altınımsı kavhe, mavi-yeşil ve kırmızı görülürler. Yedek besin maddeleri nişasta, nişasta benzeri, polisakkaritler ve katı yağlardır. Yağ damlaları hücre içinde parlak sarı veya kırmızı renkte görülür. Genellikle foto-autrofik, nadirende saprofik, parazitik veya fagotrofik olarak beslenirler.

Hareketli formlarda üreme hücrelerin uzunlamasına ikiye bölünmesiyle, eşeyli üreme izogami veya anzogami ile olur.

Ateş rengi su yosunları genellikle denizlerde yaşarlar ve denizlerin fitoplanktonlarını teşkil ederler. Pek azı acı ve tatlı sularda bulunur.

3.4.1. Cryptomonadales

Hareketli türlerin bulunduğu tek hücreli alglerdir. Hücreler karın ve ön uç kısımdan çıkan 2 heterokont kamçılı, çıplak veya selluloz ihtiva etmeyen ince bir zarla çevrilidir. Koloni teşkil etmezler.

3.4.1.1. Cryptomonas

Tek hücreli bir algdir. Hücreler 10 ile 80 mikrometre uzunluğunda asimetrik kalp şeklinde olup renkleri kahverenginden zeytin yeşili rengi arasında değişir. Heterokont 2 kamçılıdırlar. Her türlü suda bulunurlar.

3.4.2.1. Phaeoplax

Hücreler, hareketsiz olup etrafları musilaj kınla çevrilidir. Eşeysiz üremeleri 2 heterokont kamçılı zoosporlarla olur. P. marinus türü denizlerde yaşar.

3.4.3. Gymnodinialis

Bu takımın üyelerinde hücrelerde hücre duvarı bulunmaz, fakat ince bir periplast ile çevrilidirler.

3.4.3.1. Gymnodium

Hücreleri çıplak olup periplastla çevrilidir. Aşırı çoğalmalarında denizlerde balık ölümlerine neden olurlar.

3.4.4. Peridiniales

Bu takımın üyelerinde hücreler selluloz bir zırhla çevrili ve çokgen şekilli kamçılı olup diş yüzeylerinde birbirine dikey iki oluk bulunur. Büyük çoğunluğu denizlerde birkisim türleri tatlı sularda bulunur.

3.4.4.1. Glenodium

Hücreler yuvarlak veya yuvarlağımsıdır. Hücre zırhı ince olduğundan kolaylıkla kırılabilir. Zehir etkisi yapan alkoloidleri içerdiğinden balık ölümlerine neden olurlar.

3.4.4.2. Ceratium

Esmer renkli zırhlı olup kendine has boynuzu vardır. İki kamçısından biri uzun diğeri eğri olup oyuk içindedir. Hücre 400 mikrometre uzunluğuna erişebilir. Denizlerde koloniler halinde yaşarlar ve yakamoza sebeb olurlar. Göl ve havuzlarda da bulunurlar.

3.5. Euglena’lar-Euglenophyceae

Tek hücreli, hücre çevresi çepersiz veya pelikula diye adlandırılan örtülü olup kamçılı hayvansal ve bitkisel karakter gösteren küçük yapılı talli bitkilerdir. Bazı formlarda selluloz ve pektinden yapılmış bir zar bazılarında silisyum ve kalsiyumca zengin sert kılıf bulunur.

Autotrof olanlar da hücre içinde tanecikler halinde Polisakkarit (Paramilon) ve yağlar (ergostrol) bulunur. Pigment içermeyenler heterotrof olup su hayvanları üzerinde saprofit olarak yaşarlar. Katı besin maddelerini yutanlar fagotrofdurlar.

Bir veya daha fazla çekirdekçik kapsayan çekirdekleri vardır. Kromozomlarda mitoz bölünme alglerde olduğu gibidir. Eşeysiz üreme hücrelerin uzunluğuna ikiye bölünmesi ile olur. Eşeyli üremede izogami bazı formlarda oogami görülür.

Genellikle tatlı sularda pek azı denizlerde serbest veya koloniler halinde yaşarlar ve balıklar için fitoplanktonları teşkil ederler. Bazıları balıklar için zehirli maddeler salgıladıklarından balıkların ölümlerine neden olur. Euglenalann bütün cinsleri Euglenales takımında toplanır.

3.5.2. Phacus

Phacus, yeşil kloroplasth, parlak kırmızı göz noktalı ve tek kamçılı, yaprak gibi yassı ve nokta kuyrukludur. Hücre 100 mikrometre uzunluğa erişir. Besin maddelerince fakir olan durgun sularda bulunur.

3.6. Mavi-Yeşil Su Yosunları-Myxophyceae

Bakterilere akraba olan, çekirdekleri ve kloroplastları farkedilemeyen mavi-yeşil alg grubudur. Su yosunlarının en ilkeli olup, tek hücreli veya ipliksidirler. Fotosentez yaptıklarından autotrofturlar. Üreme eşeysiz olup hücrelerin ikiye bölünmesiyle çoğalırlar. Genellikle tatlı sularda nadirende acı sularda yaşarlar.

3.6.1. Chroacoccales

Bu takımın üyelerinde hücreler küre veya elips şeklinde tek veya koloni halinde genellikle durgun suların yüzeyinde bulunurlar. Kolonilerin etrafı musilajli bir zarla çevrilidir.

3.6.1.1. Aphanothece

Aphanothece, 3 ile 8 mikrometre uzunluğunda, küçük uzamış hücrelerin geçirgen ve yapışkan ortama gevşekçe gömülmelerinden oluşan bir kolonidir. Bataklıklarda ve havuzlarda serbest olarak yüzen veya su bitkilerine ve kayalara yapışık halde bulunur.

3.6.1.2. Gomphosphaeria

5 mikrometre çapındaki küçük hücrelerin bir çukurda birleşmelerinden oluşan yüzen bir kolonidir. Kabaca küreye benzer ve siyahımsı bir görünüm arzeder. Kolonilerin çapı 100 mikrometreye ulaşır, göllerin planktonu olarak bilinir.

3.6.1.3. Microcystis

5 mikrometreye kadar olan küçük küre veya elips hücrelerin yapışkan bir ortama yoğun olarak gömülmelerinden oluşan şekilsiz kolonidir. Durgun suların yüzeyinde “Su Çiçeği” denilen yeşil örtüleri meydana getiren plankton formlarıdır. Bataklık ve göllerde bulunur.

3.6.2. Chamesiphonales

Tek hücre ve koloni halinde bulunurlar. Tek hücreler küre veya elips, koloniler silindir şeklinde olur. Koloninin tepesi spor üretir, taban kısmı koloniyi uygun zemine tespit ederek su bitkileri ve ıslak kayalar üzerinde bir tabaka meydana getirirler.

3.6.2.1. Chamaesiphon

5 mikrometre çapında uzamış küçük küre veya elips hücreler olup hücre sonundan daha büyük alglere tutunarak yaşamını sürdürür. Koloni sonundaki hücre ucunda diziler halinde ekzosporlar ürer.

3.6.3. Hormogonales

Birbirine sıkıca tutunmuş hücrelerin oluşturduğu flamentler halindedirler. Flamentler dallanmamış basit yapıda veya yalancı ve gerçek dallanmış olabilirler.

3.6.3.2. Anabaena

Planktonik flament alg olup tesbih şeklinde görünümüyle kolayca farkedilir. Ekseri kıvrık olup, bazen kalın duvarlı heterosist hücreleri ve sosis şekilli yoğun sporları vardır. Hücrelerin enleri 10 mikrometredir. Göllerin ve havuzların planktonu olarak bilinir. Bazen bataklıklarda da bulunur (Şekil 104).

Şekil 3.1. Anabaena (Belcher ve Svvale 1977).

3.6.7.3. Nostoc

Anebaena flamentlerine benzer, teşbih şeklindeki hücreler bir araya gelerek veya siyahımsı renklerde belirli şekilli koloni oluştururlar. Nehir yataklarında, ıslak topraklarda ve çiçek saksılarında bulunur. Hücrelerin eni 9 mikrometre olup birkaç santimetrelik koloniler oluştururlar.

Şekil 3.2. Nostoc (Belcher ve Svvale 1977).

3.6.7.4. Aphanizomenon

Flamentleri bazı durumları ile Anabaena ya benzer, 2 ile 6 mikrometre çapındaki hücrelerin bir bant üzerinde kümelenmesi ile birkaç mm, uzunluğunda daha az tesbihli flamentler oluşur, havuz ve göllerin yüzeyinde yüzerler. Bazen çok miktarda çoğalarak “Su Çiçeği” denilen ve kısmen diğer plankton bitkileriyle birleşerek yeşil ve yeşile çalan bir örtü meydana getirirler ve kimyasal olaylarla zararlı gazların oluşumuna, balıklar ve diğer organizmalar için zararlı bir ortam meydana gelmesine neden olurlar.

Şekil 3.3. Aphanizomenon (Belcher ve Svvale 1977).

3.6.7.5. Gloeotrichia

Tabanda küçük bir heterosist içeren, hücreleri tabandan uca doğru daralan ve uçta tüy şeklini alan bir f lamenttir. Flamentler son tarafında oluşan baloncukları ile bir araya gelerek demetler oluşturur. Havuz ve göllerin yüzünde yüzerler.

Şekil 3.4. Gloeotrichia (Belcher ve Swale 1977).

3.6.7.6. Rivularia

Rivularia, dallarında heterosisleri olan 12 mikrometre çapında fitilli flamentlerden oluşur. Flamentler bir araya gelerek 3-5 cm büyüklüğünde kavuk şeklinde yarım küre koloni oluştururlar. Renkleri kirli siyahımsı yeşil renktedir. Kaynaklardaki taşlara ve havuz setlerine yapışık olarak bulunurlar. Tatlı su ve denizlerde yaşarlar R. pol-yotis türü Ege denizinde su sathından 10-15 cm derinliğe kadar yayılış gösterirler.

3.7. Esmer Su Yosunları-Phaeophyceae

Kloroplastlarına feoplast adı verilir. Bir hücrede birden fazla kloroplast bulunur. Diğer renk maddeleri örten esmer renkli fukosantin bu sınıfa özel bir ksantofildir. Önemli karbonhidratları laminarın, fukoidin, mannitol, alginik asit ve sellulozdur.

Genellikle denizlerde yaşarlar. Tallusları basit yapılı veya dallanan iplik veya şerit halindedir, boyları 100 m. ye kadar ulaşabilir. Bu sınıfta tek hücreli organizmalar yoktur.

Hücrelerin içinde bir tane çekirdek olup, nukleusları belirlidir. Hücre zarları selluloz ve pektindendir. Hücreler aralarında iş bölümü yaparak, yaprak, sap ve kök benzeri oluşumları meydana getirirler.

Üremeleri, zoosporlarla eşeysiz ve izogami, anizogami veya oogami ile eşeylidir.

Denizlerde yaşayan en büyük bitkiler bu sınıfa girer, ılıman ve soğuk denizlerde yaygındırlar. Bu sınıfın 240 kadar cinsi ve 1500′den fazla türü bilinmektedir. Bu sınıfın 1. Ectocarpales, 2. Sphacelariales, 3. Cutleriales, 4. Dutgotales, 5. Laminariales ve 6. Fucales olmak üzere 6 takımı vardır.

3.7.1. Ectocarpales

Bu takım, esmer su yosunların en basit yapılı üyelerini ihtiva eder. Tek sıralı hücre dizisinden meydana gelen talluslar genellikle dallanan iplikler halinde olup deniz kıyılarındaki taşlara ve su bitkilerine tutunarak yaşarlar.

Şekil 3.5. Ectocarpus (Belcher ve Swale, 1977).

3.7.2. Sphacclariales

Talluslanrım tabanında rizoidleri ve dik büyüyen dallı gövdeleri bulunan ekseri tropik bölgelerin sıcak sularında kayalara ve diğer alglere tutunarak yaşiyan esmer su yosunudurlar.

3.7.2.1. Sphacelaria

Şekil 3.6. Sphacelaria (Scapel ve ark. 1969).

Sphacelaria, sphacelariales takımdandır. Ectocarpus’a benzer, tallus ipliksi yapıda, üst kısım demetsi görünümde olup tabanında bulunan rizoidlerle denizlerde kayalara ve diğer alglere tutunur. Dallanma gösteren ve dik büyüyen parantismatik bir gövdeye sahiptir. S. cirrhosa türü Ege denizinde 40 cm ile 5 m derinliğindeki sahillerde bulunur.

3.7.3. Cutlariales

Akdenizde yaşayan 2 cins ve 4 türü bulunan esmer yosunların en küçük takımıdır. Büyüme kenar meristemi ile olur ve anizogami görülür.

3.7.3.1. Cutleria

Cutleria, cutleriales takımından olup Akdenizde bulunur. El büyüklüğünde bir alg olup, gametofitin dik çatalsi dallanmış şeritsi bir tallusu vardır. Tatlısularda bulunmaz.

Şekil 3.7. Cutleria (Haupt 1953).

3.7.4. Dictyotales

Tallusu yassı ve ekseri birkaç hücre tabakasından meydana gelen şeritlerden ibaret olup üyeleri tropik ve suptropik denizlerin ılık sularında yaşarlar. Eşeysiz üremeleri, hareketsiz tetrasporlarla, eşeyli üremi ise oogami ile olur.

3.7.4.1. Dictyota

Dictyota, dictyotales takımındandır. Tallusu dik dallanan, zeytin yeşilden kahve, rengimsi sarı renge kadar çeşitli renkler de olabilen, şerit şeklinde, eni 0.5-1 cm, boyu 5 ile 30 cm arasında değişen, 30 cm ile 3 m derinliğindeki sularda bulunan bir algdir. Denizlerimizde bulunan türlerinden bazıları D. dichotoma, D. fasciola, ve D. polypodioi-des’dir. Sıcak ve ılık denizlerde bulunur.

Şekil 3.8. Dictyota (Mekhior ve Wendermcm 1964).

3.7.4.2. Padina

Şekil 3.9. Padina (Dittmer, 1964).

Dictyotales takımından olup tallusu yelpaze seklindedir. Padina povania türü Akdeniz ve Marmara denizinde yaygın olarak bulunur. Tallusu 5-10 cm yüksekliğinde olup dalları kısa bir sapla zemine tutunur. Su sathından itibaren 4 in derinliğe kadar yaygındır.

3.7.5. Laminariales

Tallusları rizoid, sap ve yapraksı kısımlardan oluşan, denizlerde yaşayan su yosunlarının en büyüklerini teşkil eder. Genellikle soğuk-denizlerde yaygın, ekonomik değeri yüksek, esmer su yosunudurlar. Oogami ile çoğalırlar.

3.7.5.1. Laminaria

L. cloustoni

Şekil 3.10. Laminarie (Printz 1953).

Ekonomik değere haiz alglerden olup, kuzey buz denizi, Atlas Okyanusu ile Büyük Okyanusun Kuzeyine yayılır. Boyu 0.3-12 m. arasında değişir. Tabanında pençeyi andıran rizoidleri bulunur. Sapın üzerinde yaprağa benzeyen bir tabaka oluşur. Laminaria yapraklarının kimyasal yapısı bölgesel, mevsimsel değişmelere göre % 8.8-12.5 ham protein, % 4.3-12.8 mannitol, % 2.1-32.8 Laminarin, % 5 civarında fukoidin, % 16.5-23.5 alginlik asit % 4.9-7.5 h. selluloz, % 0.75-1.1 h. yağ ve 34-37.2 h. kül içerir. Laminaria’dan elde edilen alginik asit daha önce incelendiğimiz üzere çeşitli sanayi kollarında ve tıpta kullanılır. Laminaria Japonica direkt gıda olarak Uzak Doğu ülkelerinde değerlendirilir. Bu yosun 9.4 mg /kg. riboflavin içerir.

3.7.5.2. Macrocystis

Laminariales takımından olup denizde yaşayan bitkiler içinde en büyük olanıdır ve uzunluğu 60-100 m.’e ağırlığı 100 kg.’a ulaşır. Tallusun yaprak şeklindeki kısımların altında yüzme keseleri bulunur. Alginat üretiminde kullanılan ekonomik alglerdendir.

3.7.6. Fucales

Tallusları çok farklılaşma gösteren, yapısında eksen yapraksı dallar ve genellikle yüzme keseleri bulunan laminariales takımı üyelerine göre daha küçük olan, kayalık sahillerde kayalara tutunarak yaşiyan, eşeyli üremeleri oogami ile olan ekonomik esmer su yosunudurlar.

3.7.6.1. Fucus

Fulaces takımına bağlı olup türleri kuzey yarım küresinin serin denizlerine yayılmıştır. Tallusu deri gibi sert dokulu olup şeritsi ve çatalsı dallanma gösterir. Alginat üretiminde ve yem sanayiinde kullanılır. Fucus yosunları türlerine, mevsimlere ve bölgelere, göre kuru maddede, % 5.4-11.8 protein, % 4.8-12.1 mantinol, % 17.6-24.3 alginik asit, % 0.57-1.22 h. yağ ve % 22.7-28.9 arası h. kül içerir. Ayrıca 50-170 mg/kg karotin, 15-25 mg/kg masin, 0.3-0.5 mg/kg biotin, 50-300 mg/100 gr vitamin C kapsar.

Fucus türleri vitamin ve minerallerce de zengin olduklarından tavuk rasyonlarma % 5 düzeyinde katılırlar.

Şekil 3.11. Fucus (Printz, 1953).

3.7.6.2. Cytoseira

Fucaleslerden olup suları daha sıcak temiz ve oksijeni bol olan denizlerde yaygındır. 60 dan fazla türü vardır. Karadeniz, ege ve akdenizde yaygın olarak bulunur. Alginik asitçe zengin olduğundan ekonomik bir algdir. Türlerine, mevsimlere ve yetiştikleri yere göre Cytosira denizyosunları %9,3 16,4 H. Protein, %1,4-10,1 mannitol, %1,96-4,23 laminarin, %16-28,9 alginik asit, %9,7-14,6 H. Selluloz, %0,71-0,84 H. Yağ, %24,3-42 H. Kül içerir.

Alginat sanayiinde kullanılabileceği gibi hayvan yemi olarak 5-10 düzeylerinde rasyonlara katılabilir.

3.7.6.2.1. C. barbata

Tallusu ağaçsı yapıda, dalları aynı uzunlukta, dik, dikensiz silindirik ve hava keseli olan, 0.5 ile 5 m derinleklerde kayalık sahillerde bulunan Cystoseria’dir.

Şekil 3.12. Cystoseira türleri

3.7.6.2.2. C. adriatica

Tallusu uzunca, alt kısmı kısa saplı, üst kısmı dikenli yapıda, dallan dikensiz ve hava kesesiz olan 0.5-10 m derinliğindeki sahillerde bulunan Cystoseeira’dir.

3.7.6.2.4. C. hoppii

Tallusu çok saplı, saplar 15-40 cm uzunluğunda dikensiz, dalları hava keseli 1-4 m derinliğindeki kıyılarda bulunan Cystoseira’dir.

3.7.6.2.5.. C. discors

Tallusunda esas gövde bulunmayan 12-15 cm uzunluğundaki çok sayıda yan dallardan oluşan, yaşlı dalları dikensi, gençleri dikensiz olan, 0.5-4 m derinliğinde bulunan Cystoseria’dir.

3.7.6.2.6. C. abrotanifolia

Tallusu esas. gövdesiz, saplan kısa, dikensiz, dalların üst kısmı silindirik ve kabarcıklı, alt kısımları şeritsi yapıda olan, 0.4-2.5 m derinliğinde bulunan Cystoseira’dir.

3.7.6.2.7. C. crinata

Tallusu, 25-30 cm uzunluğunda çok alt kısımları biraz çıplak ve dikensiz, üst kısımları kısa iğneli ve boğum şeklinde, sert, ince dikenli çok sayıda saplardan oluşan ve 0.5-3.5 m derinliğindeki sahillerde bulunan Cystoseira’dir.

3.7.6.3. Sargassum

Atlas okyanusunun “Sargasso Denizi” adını alan bölgesinde çok yaygın olmakla beraber Florida, Tropikal Amerika, Batı Hint sahilleri ve Akdenizde bulunur. Tallus bariz bir dallanma gösterir, kısa sürgünler üzerinde hava ile dolu keseler bulunur. Sargassum türleri ya bir yere tutunarak veya yüzerek yaşarlar. Sargassumun genç dalları uzak doğuda yiyecek olarak olduğu gibi yem ve gübre olarak değerlendirilir.

3.7.6.3.1. 5. vulgare

Tallusu ağaçsı yapıda genellikle kısa ve çok sayıda dallı, dalları yapraklı ve hava keseli olan 0.5-5 m derinliğindeki sahillerde bulunan bir Sargassum’dur.

3.7.6.3.2. S. limifoliun

Tallusu zayıf ve uzun dallı, yaprakları uzun mızraksı yapıda ve ince yaprak ve hava keseleri dalların çoğunluğunda altında olan 0.5-4 m derinliğindeki sahillerde bulunan Sargassum türüdür.

Seki 3.13. Sargassura (Dittmer, 1964).

3.7.6.3.3. S. hornschucli

Tallusun alt kısımları düz dişli primer dallı, üst yaprakları ondeleli kalın ve mızrağımsı yapıda olan, 0.4-4 m derinliğindeki kıyılarda bulunan bir Sargassum türüdür.

3.8. Kırmızı Su Yosunları-Rhodophyceae

Kırmızı menekşe, esmer pembe, kırmızı kahve ve zeytini yeşil renkli, çok hücreli, ipliksi veya çeşitli yüzeyler teşkil eden sabit alglerdir. Asimilasyon ürünü olarak nişastaya benzer bir polisakkarit bulunur. Bütün türleri genellikle fotosentetik autotrofturlar. Hücre çeperi içi selluloz dışı musilajlaşan pektin den oluşan iki tabakalıdır. Eşeysiz üreme sadece aplanosporlarla eşeyli üreme oogami ile olur. Genellikle denizlerde ve pek azı tatlı sularda yaşar. 500 kadar cins, 4000 kadar tür içerir.

3.8.1. Bangiales

Kırmızı su yosunları sınıfının en basit üyeleri bu takımın içinde toplanır. Tek hücreli veya çok hücreli iplik şeklinde dalsız veya dallanmış flamentler şeklindedirler. Flamentler kendilerini çok hücreli iplik şeklindeki rizoidlerle bulunduğu artama bağlarlar.

3.8.1.1. Asterocytis

Asterocytis, 10 mikrometre çaplı hücrelerden oluşan kısa flament alg olup, her bir hücre parlak mavi-yeşil kloroplast ve merkezde pyrenoid bulunur. Diğer tatlısu algleri üzerinde yaşar ve sert sularda bulunur.

Şekil 3.14. Asterocytis (Belcher ve Swale 1977).

3.8.1.2. Porphyra

Şekil 3.15. Prophyra (Haupt, 1953).

Tallus basit ve yapraksı olup Ulva’ya benzer bir veya iki sıralı hücre dizisinden meydana gelir. Hücreler tek çekirdekli olup basit mitoz bölünmesine uğrarlar. Eşeyli üreme oogami ile olur. Uzak doğuda gıda maddesi olarak kullanılır ve yapay üretimi yapılır. Japonya’da 2000 yıldan beri gıda olarak değerlendirilir. 1670 yılında yapay üretimine geçilmiştir. Yılda 11.000 tonun üzerinde yapay üretimi (kuru ağırlık) yapılır. Genellikle öğle yemeklerinde tamamlayıcı gıda olarak alınır. Haşlanmış pirinç sarması yapılmasında kullanılır. Denizlerde yaşar.

3.8.1.2.1. P. leucosticta

Tallusu şeritsi, ince tek tabakalı hücrelerden oluşan, uçuk kırmızı ve mavi renkli, 9.5-1.5 m derinliklerde bulunan Porphyra türüdür.

3.8.2. Nemalionales

Tallusu tek veya çok eksenli olabilen, mikroskopik veya makros-opik türleri bulunan karpogonium dan direkt olarak büyüyen kırmızı su yosunudurlar.

3.8.2.1. Lemanea

Şekil 3.16.. Lemanea (Belcher ve Swale 1977).

Lemanea, 10 ile 15 mikrometre uzunluğunda halat gibi boğumlu ve seyrek dallı bir bitkidir. Renkleri zeytin yeşili, esmerimsi veya gri olabilir. Baharda hızlı akan derin olmayan nehirlerde bulunur.

3.8.2.2. Nemalion

Nemalion, jelatinli silindirik, ipliğimsi bir topluluk olup tallusu 60 cm.’e ulaşır. Tallusun esas ekseni bir sıra geniş silindirik hücrelerden oluşur. Tallus ortama tabanda bulunan disk şeklindeki bir ayakla tutunur. Kısa iplikler eksendeki boğumlardan çıkan ve bir çekirdekli, merkezi pirenoid bulunan, büyük kloroplastlı fotosentetik hücrelerden oluşur. Uç hücreler seks organlarını oluşturur. Tuzlanarak veya külde kurutularak Uzak Doğuda kısmen gıda olarak değerlendirilir. Denizlerimizde N. multifidum ve N. helminthoidon türleri bulunur.

Şekil 3.17. Nemalion (Haupt, 1953).

3.8.3. Gelidiales

Sıcak ve ılıman denizlerde bulunan, bağımsız iki döl arasında döl almaşı olan, birkisim üyeleri ağar üretiminde kullanılan kırmızı su-yosunları takımıdır.

Şekil 3.18. Gellidium.

3.8.3.1.1. Gelidium crinale

Tallusu yuvarlak saplı, dik duran kısa ipliklerden oluşan, 3-8 cm. büyüklüğünde kırmızımsı kahve renginde 20-100 cm derinliklerde görülen, Ege Denizinde bulunan Gelidium türüdür.

3.8.4. Ceramiales

Denizlerimizde Akdenizde bulunan bazıları ağar üretiminde kullanılan ipliksi kırmızı su yosunu takımıdır.

3.8.4.1. Ceramium

Şekil 3.19. Ceramium (Strasburger ve ark. 1972).

Pasifik Atlantik ve Akdeniz sahillerine yaygın ipliksi, ağar veren kırmızı algdir. Mitoz bölünme tetrasporangiumlarda olur. Döl almaşı şekilde görüldüğü gibidir. Tallusun boyu türlere göre 5 ve 10 cm arasında değişir. Agar-agar üretiminde kullanılan önemli bir kırmızı yosun cinsidir.

3.8.4.1.1. Ceramium rubum

Tallusu dik, dikotom dallı ve dalların ucu pens gibi çatallı olan Ege Denizinde 0.5-2 m derinliğindeki sahillerde bulunan Ceramium türüdür.

3.8.4.1.2. C. strictum

Tallusu demetsi, yapıda, dikotom dallı, 5-6 cm. uzunluğunda olan Ege Denizinde 0.5-3 m derinliğindeki sahillerde bulunan ceramium türüdür.

3.8.4.1.3. C. ciliatum

Tallusu demetsi yapıda, sertçe, 5-10 cm uzunluğunda ve dikotom dallı, kahverengimsi gri renkli olan dallarındaki boğumlarda dikensi çıkıntılar bulunan, Ege Denizinde 0.5-2 m derinliğinde iri algler üzerinde görülen bir Ceramium türüdür.

3.8.4.1.4. C. elegans

Tallusu dik, 7-12 cm uzunluğunda, dikotom dalı, dalları kıl gibi ince ve kısa dalcıklı olan, 1-2 m derinliğinde bulunan bir Ceramium’dur.

3.8.4.1.5. C. deslonchampii

Tallusu dikotom dallı, 4-8 cm uzunluğunda, dalları kısa yan dalçıklı olan Ege Denizinde 1-15 m derinliğinde bulunan Ceramium türüdür.

3.8.4.1.6. C. cinnabareum

Tallusu dikotom ve trikotom dallanma gösteren, 3-6 cm uzunluğunda uçuk kırmızı renkte ve şeridimsi yapıda olan Ege Denizinde 0.5-1.5 m derinliğindeki sahillerde bulunan bir Ceramium türüdür.

3.8.5. Gigartinales

3.8.5.1. Condrus (Deniz kadayıfı)

Atlas Okyanusunda yaygın bir kırmızı deniz yosunudur. Tallusu şeridisimsi olup, geyik boynuzunu andıran dallanma gösterir ve deniz kadayıfı diye adlandırılır. Karaginin üretiminde kullanılır.

3.8.5.2. Gigartina

Ege denizi. Batı Avrupa, Atlas Okyanusu, Güney Afrika ve Avusturalya’da yaygın bir kırmızı deniz yosunu olup tallusu borumsu ve geyik boynuzu görünümündedir. Karaginin üretiminde kullanılır.

3.8.5.2.1. Gigartina acicularis

Tallusu yuvarlak, dik ve merkezi eksensiz, tallusun ucu sivri olan sık dallanma göstermeyen 1-3 m derinliğinde bulunan bir Gigartina türüdür.

3.8.6. Rhodvmeniales

3.8.6.1. Rhodymenia

Akdeniz ve avrupa kıyılarında yaygındır. Tallus çok kısa saplı ve şeritli yapılıdır. Tabanda rizoitleri bulunan, dikotom dallı gül kırmızı renkli deniz yosunudur.

3.8.6.2. Gracilaria

Kozmopolit bir bitki olup Dünyanın her tarafına yayılmıştır. Tropik ve Antartik bölgelerde bile yaşayabilmektedir. En iyi yetiştirme ortamı 11 ile 28 °C sıcaklığındaki denizlerdir. Çamurlu ve kumlu ortamı ve 0.5 ile 10 m derinliği tercih eder. Agar-agar üretiminde kullanılan önemli bir kırmızı yosun cinsidir.

Bitkinin tallusu 50 cm kadar uzunlukta olup düzensiz aralıklardan çıkan yan dallardan oluşur. Çapı l ile 2,5 mm arasında değişir.

Hayat devresi haploid gamatefitler ile diploid karposporofit ve diploidtetra sporofit arasında isomorfik bir değişim gösterir.

3.8.6.2.1. Gracilaria conferioides

Tallus yuvarlak, çatalsi, 5-30 cm uzunluğunda olan Ege denizinde 1-2 m derinliğindeki gölgeli yerlerde bulunan bir Gracilaria türüdür.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
Etiketler: , , , , , , ,

Aranan Popüler Kelimeler:

  • fukosantin nedir
  • feoplast nedir

Facebookta Paylas

YORUM EKLE